Behandelingen
Er zijn veel mogelijkheden tot behandeling van urine- of fecale incontinentie uiteenlopend van medicatie en oefeningen tot operatieve ingrepen. Welke behandeling de beste is, is vanzelfsprekend allereerst afhankelijk van de aard van de klachten. De intensiteit van de incontinentie en de omstandigheden waaronder de incontinentie zich manifstereert zijn daarbij ook van groot belang. In het algemeen wordt begonnen met een 'lichte' behandelvorm zoals medicatie en adviezen voor gezond toiletgedrag. Ook gerichte oefeningen kunnen heel effectief zijn. Soms is zenuwstimulatie met electrische prikkels effectief en in andere gevallen biedt een operatieve ingreep de beste resultaten.
Behandelen van incontinentie is specialistenwerk. De beste resultaten zijn te verwachten van multidisciplinaire teams van urologen, gynaecologen, continentieverpleegkundigen en bekkenbodemfysiotherapeuten.
Heb je hier niet de informatie gevonden die je zoekt? Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Medicatie
Niet voor alle vormen van incontinentie is het gebruik van medicijnen een passende behandeling. Vaak moet de medicatie gewoon worden uitgeprobeerd om te beoordelen of het voldoende werkt. Ook zijn er soms hindelijke bijwerkingen. Van oxybutynine is bijvoorbeeld bekend dat het vaak een droge mond veroorzaakt. In onderstaande tabel zijn een aantal medicijnen vermeld. Al deze medicatie is uitsluitend op voorschrift van een arts verkrijgbaar.
| Soortnaam | Merknaam | Omschrijving |
| Desmopressine | Minrin | Desmopressine wordt voorgeschreven bij de behandeling van bedplassen. Dit middel bootst de werking na van het lichaamseigen hormoon vasopressine. Dit hormoon regelt de hoeveelheid urine die door de nieren wordt gemaakt. Desmopressine zorgt voor een afname van de waterafscheiding door de nieren, waardoor de urineproductie afneemt. |
| Oxybutynine | Dridase | Oxybutinine remt de onwillekeurige samentrekking van de blaaswand en ontspant de blaasspier. De blaas kan daardoor meer urine bevatten voordat aandrang ontstaat. Oxybutinine is alleen zinvol bij sommige mensen met aandrangincontinentie. Het is niet bij iedereen even effectief. De werking begint binnen een half uur na inname en houdt zes uur aan. |
| Oxybutynine pleisters | Kentera | Oxybutynine pleister Kentera heeft een geregistreerde indicatie voor symptomatische behandeling van een instabiele blaas met symptomen van verhoogde aandrang, frequente mictie en/of urge-incontinentie. De pleisters worden op de huid geplakt (schouder of bil) en geven gereguleerd de werkzame stof af. Eén pleister blijft vier dagen zitten. |
| Flavoxaat | Urispas | Flavoxaat ontspant de blaasspier. De blaas kan daardoor meer urine bevatten voordat aandrang ontstaat. Flavoxaat kan effectief zijn bij sommige mensen met aandrangincontinentie. De werking begint binnen één tot twee uur na inname en houdt zes tot acht uur aan. |
| Tolterodine | Detrusitol | Tolterodine vergroot de capaciteit van de blaas, vertraagt de eerste aandrang tot plassen en vermindert de mictiefrequentie bij een hyperactieve blaas. Werking begint binnen vier weken. Wordt voorgeschreven bij symptomatische behandeling van verhoogde aandrang, frequente mictie en/of urge-incontinentie, zoals kan voorkomen bij het overactieve blaassyndroom. |
| Solifenacine | Vesicare | Solifenacine vergroot de capaciteit van de blaas, vertraagt de eerste aandrang tot plassen en vermindert de mictiefrequentie bij een hyperactieve blaas. Werking begint na één week en neemt verder toe over een periode van 12 weken. Wordt voorgeschreven bij symptomatische behandeling van verhoogde aandrang, frequente mictie en/of urge-incontinentie, zoals kan voorkomen bij het overactieve blaassyndroom. |
| Duloxetine | Cymbalta | Duloxetine wordt gebruikt bij stressincontinentie en inspanningsincontinentie. Duloxetine zorgt voor versterking van de spieren rond de urinebuis en geeft daardoor minder last van ongewenst urineverlies. Wordt voorgeschreven als ondersteuning bij blaastraining. |
| Darifenacine | Emselex | Darifenacine is een medicijn voor symptomatische behandeling van aandrang-(urge)-incontinentie en/of toegenomen mictiefrequentie en verhoogde aandrang zoals die kan optreden bij patiënten met overactieve blaassyndroom. Het vergroot de blaascapaciteit, vertraagt de eerste aandrang tot plassen en vermindert de mictiefrequentie bij symptomen van een overactieve blaas. Na twee weken is een effect te verwachten. |
| Estradiol in de vagina | Vagifem | Estradiol voor toepassing in de vagina vult de hoeveelheid oestrogenen aan in het slijmvlies van de vagina en urinebuis. Bij sommige vrouwen heeft dat een gunstige invloed op de plasproblemen. Estradiol moet vaak enkele weken worden uitgeprobeerd om te kijken of het voldoende werkt. |
| Estriol | Synapause-E3 | Estriol heeft bij sommige vrouwen een gunstige werking op plasproblemen. In de vorm van een vaginale zetpil (ovule) en vaginale crème wordt de hoeveelheid oestrogenen aangevuld in het slijmvlies van de vagina en urinebuis. Estriol kan ook in tabletvorm worden gebruikt. De precieze werking daarvan is niet bekend. Estriol moet vaak enkele weken worden uitgeprobeerd om te kijken of het voldoende werkt. |
Bekkenbodemtherapie en blaastraining
Behandeling van incontinentieklachten door middel van bekkenbodemtherapie en/of blaastraining is gericht op het aanleren van veranderingen in het gedrag rondom het toiletgebruik. Tijdens bekkenbodemtherapie wordt aangeleerd zich bewust te zijn van de spieren in en om het bekken. Bij blaastraining is het doel verbetering van de blaasfunctie door het verkrijgen van inzicht in de blaascontrole. Beide behandelingen kunnen worden gegeven door een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut. Blaastraining kan ook worden gegeven door een continentieverpleegkundige.
Bekkenbodemtherapie
Bekkenbodemtherapie wordt toegepast bij klachten en problemen bij zowel incontinentie voor urine als bij fecale incontinentie. De patiënt leert de verschillende spieren van de bekkenbodem aan te spannen en te ontspannen, zodat deze beter met elkaar kunnen samenwerken.
De behandeling begint met een vraaggesprek en een lichamelijk onderzoek. Tijdens het lichamelijk onderzoek wordt u gevraagd de bekkenbodemspieren aan te spannen of juist te ontspannen, te hoesten of te persen waarbij de therapeut anaal en/of vaginaal voelt hoe de spiermassa zich daarbij gedraagt.
De behandeling kan bestaan uit instructie en voorlichting, oefeningen met of zonder myofeedback, ontspanningsoefeningen en elektrostimulatie
| Met behulp van myofeedback kan de spieractiviteit in de bekkenbodem zichtbaar worden gemaak. Dit is een zeer waardevol instrument voor de bekkenbodemtherapeut, maar het kan ook worden gebruikt om de patiënt te laten leren welk gevoel hoort bij het aanspannen en het ontspannen van de bekkenbodemspieren. Met een anale- of een vaginale probe wordt de spieractiviteit gemeten en zichtbaar gemaakt op een beeldscherm. |
|
 vaginale probe |
| Bij elektrostimulatie wordt gebruik gemaakt van dezelfde probes als bij myofeedback. De probe wordt met een gelei ingebracht waarna elektrische prikkels worden afgegeven aan de bekkenbodemspieren. Hierdoor worden de spieren (kunstmatig) aangespannen en ervaart de patiënt het gevoel dat daarbij hoort. Door zelf bewust mee te doen wordt geleerd de bekkenbodemspieren goed te gebruiken. |
Bij bekkenbodemtherapie blijken de resultaten sterk uiteen te lopen van 27 tot 90 procent verbetering. Over het algemeen wordt wel verbetering waargenomen, maar niet iedereen zal klachtenvrij worden. Om het behaalde resultaat te behouden is het belangrijk de oefeningen te blijven uitvoeren.
Blaastraining
Blaastraining wordt meest toegepast bij aandrang-incontinentie bij een overactieve blaas. De behandeling begint met het bespreken van het plaspatroon en het plasgedrag. Hiervoor zal de therapeut vragen een plasdagboek (mictie-lijst) bij te houden. Op basis van die gegevens worden adviezen gegeven hoe de controle over de blaas kan worden verbeterd. Vaak zijn dat tips om de plas langer te kunnen ophouden, maar soms is het beter vaker te plassen om de blaas meer rust te geven. Elk advies is strikt persoonlijk en afgestemd op de persoonlijke situatie. Het effect van blaastraining is wisselend en afhankelijk van de ernst en oorzaak van de incontinentie. Gemiddels treedt 50 tot 65 procent verbetering op in de plasfrequentie en de sterkte van het aandranggevoel. Blaastraining in combinatie met medicatie kan een groter effect hebben.
Neuromodulatie
Neuromodulatie (ook neurostimulatie genoemd) kan worden toegepast bij ongewild verlies van urine en/of ontlasting. De functie van de betreffende zenuwen wordt beïnvloed door middel van kleine stroomstootjes die door elektroden worden doorgegeven aan deze zenuwen. Bij vormen van incontinentie die worden veroorzaakt doordat de communicatie tussen het zenuwstelsel en de blaas niet goed verloopt kan neuromodulatie deze verstoorde communicatie beïnvloeden, waardoor de blaas en/of de darmen rustiger worden en weer beter gaan functioneren.
| Bij neuromodulatie op of door de huid wordt een zenuw in het been (nervus tibialis) geprikkeld. Op of in de enkel worden elektroden geplaatst die elektrische stootjes aan deze zenuw geven. | |
 |
|
| De nervus tibialis overlapt in het ruggenmerg met de zenuw die de blaas aanstuurt. Door de nervus tibialis te prikkelen, wordt dus ook de zenuw van de blaas geprikkeld. De invloed van deze zenuw op de blaas neemt hierdoor toe waardoor de blaas rustiger wordt en beter gaat werken. | |
| Een geïmplanteerde neuromudulator geeft stroomstootjes aan de zenuwen die de blaas of darmen direct beïnvloeden. Deze behandeling wordt sacrale neuromodulatie of Interstim-therapie genoemd. De behandeling verloopt gefaseerd. Eerst wordt een onderhuidse elektrode aangebracht die op de plaats waar deze door de huid naar buiten komt wordt vastgeplakt. De modulator die daarop wordt aangesloten wordt gedurende een proefperiode aan een riem meegedragen. De duur van de proef varieert van enkele dagen bij urine incontinentie tot enkele weken bij fecale incontinentie. Na een geslaagde proefperiode wordt de modulator in het lichaam geïmplanteerd en kan daar ongeveer vier jaar blijven werken. |
 |
Operaties
Operaties worden veelal gezien als laatste redmiddel in de behandeling van incontinentieklachten. Toch zijn er ook daarin zeer spectacilaire resultaten te behalen. Operatieve ingrepen waarmee obstructies worden verwijderd of die ondersteuning bieden aan een verzakte plasbuis zijn daar voorbeelden van. Ook een kunstmatige sluitspier kan spectaculaire vermindering van de incontinentie klachten opleveren. Dat deze behandelingen toch niet als eerste behandeling worden gekozen is desondanks zeer terecht, omdat een operatieve ingreep niet geheel zonder risico's is.
| - |
TVT operatie |
|
| - |
Male sling operatie |
 |
Botox® en Bulkamid® injecties
| Bij een behandeling van de blaas met Botuline toxine (Botox®) wordt dit middel op 10 tot 25 plaatsen rechtstreeks in de blaasspier gespoten. Het verlamt gedeelten van de blaasspier voor geruime tijd (6 maanden tot 1 jaar). Omdat de injecties pijnlijk kunnen zijn geschiedt de ingreep onder verdoving (ruggenprik of algehele narcose). Het effect van de behandeling is na ongeveer drie dagen te merken. Als het is uitgewerkt kan de behandeling herhaald worden. Bij sommige patiënten werkt de botox zó goed, dat zij enige tijd niet goed kunnen plassen en daarom zichzelf enkele malen per dag moeten katheteriseren. |  |
| Bulkamid® is een zachte gel die voor 97,5% uit water en 2,5% uit zogenaamde polymeren bestaat. De behandeling is bedoeld voor vrouwen met stress urine incontinentie die niet voor een TVT operatie in aanmerking willen of kunnen komen. Bijvoorbeeld omdat zij nog een kinderwens hebben. Bij deze behandeling worden, in de wand van de plasbuis drie kleine hoeveelheden gel (Bulkamid) aangebracht. De gel blijft soepel en elastisch en verspreidt zich niet door het lichaam. De inspuiting verbetert het afsluitmechanisme van de plasbuis waardoor urineverlies wordt tegengegaan. De behandeling is eenvoudig en vindt meestal onder locale verdoving plaats. |  |
Heb je hier niet de informatie gevonden die je zoekt? Stuur een mailtje naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
